در مطلب ذیل سعی کرده ام تا ارجحیت استفاده از فرمت RAW را در عکاسی به اختصار بیان کنم. امیدوارم مطالب قابل استفاده و سودمند باشد.
امروزه اغلب دوربینهای دیجیتال برای گرفتن تصویر فرمتهای مختلفی را پیشنهاد می نمایند.
به نظر شما کدامیک برتر است؟ شما از کدام فرمت استفاده می کنید و چرا؟
خوب، در ابتدا بهتر است شرایط و ویژگی های RAW و JPEG را توضیح دهیم و بهتر بشناسیم.
JPEG(Joint Photographic Experts Group) یک فرمت استاندارد دیجیتال است که می تواند بوسیله هر کامپیوتری خوانده شود و تقریبا در همه دوربینهای دیجیتال در دسترس است. این فرمت گزینه ای برای به نمایش گذاشتن عکسها بر روی وب است و بیشترین ارجحیت (یا پافشاری) را برای لابراتوارهای چاپ عکس دارد؛ عکسهای شما باید بر روی دیسک با فرمتJPEG رایت شوند ، زیرا این تقاضای نرم افزارهای سازمانی آنهاست.
در اینجا بهتر است تا وارد جزئیات بیشتر در باره چگونگی کار آنها و این فرمت JPEG نشویم، اگر شما واقعا علاقمند هستید و می خواهید نکات فنی را درباره این مطلب بدانید، در اینترنت وب سایتهای تخصصی زیادی وجود دارد که می تواند این اطلاعات را در اختیارتان قرار دهد.
من مایلم تا فقط توضیحاتی در خصوص فرمتJPEG و چگونگی و مقدار کارایی آن به تفصیل بیان کنم؛ و مزایا و معایب آن را بر شمارم.

JPEG
یک فرمت فایل فشرده شده است، فرمتی که فضای کمتری نسبت به دیگر فرمتها اشغال می کند ، بدین معنا که تعداد زیادی تصاویر می توانند بر روی یک کارت حافظه یا یک هارد دیسک ذخیره شوند. این فرمت برای همه دوربینهای دیجیتال و با حالات متفاوتی از حیث اشباع رنگی بیشتر یا کمتر ، با شارپنس بیشتر یا کمتر یا فشردگی بیشتر یا کمتر برنامه ریزی شده است.
این خصیصه یک انتخاب ایده آل از JPEG برای بیشتر تصاویر می سازد ، اگرچه هر عکس باردیگری هم پس از انتقال داده شدن به کامپیوتر می تواند از لحاظ شارپنس، اشباع رنگ ودیگر پارامترهای تأثیرگذار بر تصویر ویرایش شود. در صورتیکه این پارامترها هم می توانند قبل از ذخیره شدن تصویر با فرمت فایل JPEG و در هنگام گرفتن عکس تنظیم شوند؛ به این دلیل که پس از انتقال به کامپیوتر بمراتب نیاز کمتری به پردازش عکس داشته باشند. در واقع، پردازش نسبتا اندکی می تواند بر روی تصاویر ذخیره شده با فرمت JPEG قبلا و در بیرون صورت گیرد(بدون کم شدن کیفیت قابل توجهی). البته کسانی که مهارت کافی در کار با نرم افزارهای گرافیکی و پردازش تصاویر دارند، اغلب ترجیح می دهند تا مراحل فرآوری را در کامپیوتر و بادقت و ظرافت ویژه ای انجام دهند تا خروجی تصویر آنها مطابقت بیشتری با سلیقه و خواست آنها داشته باشد.
RAW
امروزه بیشتر دوربینهای دیجیتال این قابلیت را دارند تا تصاویری در حالت RAW بگیرند. برخلاف JPEG و بیشتر فرمتهای فایل دیگر، RAW یک فرمت فایلی کاهنده و اتلاف دهنده کیفیت نیست، و نمی توان آنرا بوسیله هر نرم افزار تصویرسازی خواند. در واقع، با یک تصحیح اندک و به روز رسانی نرم افزار قدرتمند و همگانی چون Photoshop ، این فایل قابلیت خوانده شدن و فرآوری را خواهد داشت و شما را با در اختیار قرار دادن محیطی ساده تر و در دسترس تر از فتوشاپ قادر خواهد ساخت تا بتوانید تنظیمات و تصحیحات مورد نیازتان را بخوبی انجام دهید. کارخانجات سازنده دوربین معمولا این فرمت فایل را با نرم افزارهای تبدیل کننده RAW پوشش می دهند و شما با خرید دوربین می توانید این نرم افزار را در اختیار داشته باشید. اما پیچیدگی و مفید بودن نرم افزار می تواند در روند کاری شما خیلی زیاد تأثیر گذار باشد. هرچند که برای عکاسانی که به قابلیت این فرمت علم ندارند، گاهی اوقات اینچنین به نظر می آید که باز کردن فایل RAW کاری بیهوده و وقت گیر است!
اما اگر شما نرم افزار پیشرفته و قوی دارید ، عکاسی در حالت RAW به شما اجازه خواهد داد تا با مهارتتان، نتیجه ای خوب و با رضایتمندی قلبی و با کیفیتی بسیار بالا از خروجی دوربینتان دریافت نمائید.
اساسا، یک تصویر ذخیره شده در فرمت فایل RAW ، معادلی دیجیتالی از یک نگاتیو است. همه اطلاعات ثبت شده توسط دوربین در آنجا است و عکاس می تواند هر گونه تنظیماتی را، از قبیل درجه حرارت رنگ، رنگمایه، کنتراست، درجه اشباع رنگها، وضعیت نوردهی و همینطور هر اطلاعات دیگری را که در فایل ضمیمه شده باشد را بدون تخریب و به راحتی تغییر بدهد. فقط با یکبار تعدیل و تنظیم و ذخیره کردن فایل با عنوانی جدید (JPEG, PSD, TIF,…) لازم است تا شما بتوانید یک فایل جدید بسازید وفایل اصلی RAW را در شکل اصلی اش باقی بگذارید. فایلی که شما می توانید هرچندبار که می خواهید آنرا دوباره تنظیم نمائید؛ بدون هیچ گونه تخریبی!
تعدیل کردن تنظیمات اساسی بر فایلهای RAW خیلی ساده قابل انجام هستند. به عنوان مثال در پنجره ویرایش فایل Raw در فتوشاپ، همه اطلاعات اساسی دوربین در بالای پنجره بخوبی نشان داده شده است؛ لنز مورد استفاده، عدد دیافراگم و سرعت شاتر. در پائین شما می توانید تنظیمات فایل را ببینید ، پروفایل رنگی ، و سایز تصویر.
در سمت راست بالا، شما می توانید نموداری(Histogram) را ببینید که اطلاعات رنگ و نوردهی را نشان داده است.

تفاوتهای اصلی بین عکاسی با JPEG و RAW اینهاست؛ اما مزیتها و معایب آنها چیست؟

مزیتهای JPEG :
• کوچک بودن سایز فایل.
• بالا بودن سرعت نوشتن بر روی دیسک.
• به کمترین پردازش تصویر نیاز دارد.
• کاهش زمان جابه جایی فایلها از دوربین به کامپیوتر.

معایب JPEG:
• محتوای اطلاعات فایلها بمراتب کمتر است. (8بیت ، هنگامیکه در تقابل با 36 بیت، 42 بیت یا 48 بیت برای فایلهای RAW قرار می گیرد.)
• تنظیمات تا درجه زیادی در هنگام عکاسی انجام شده هستند(البته میتواند تغییر داده شده بشوند اما بعدا در کامپیوتر کیفیت به میزان قابل توجهی کم خواهد شد.)
• فشرده سازی فایل ، کیفیت را کم می کند.( فرمت فایل پر اتلاف و کاهنده)

مزیتهایRAW :
• شامل شدن همه اطلاعات گرفته شده بوسیله دوربین در فایلها ، و منجر به بالاترین کیفیت می شود.
• "نگاتیو دیجیتال" می تواند برای دستکاری آینده دست نخورده نگاه داشته شود.

معایبRAW :
• فایلها بزرگ هستند و نیاز به فضای ذخیره سازی زیادی دارند.
• پردازش تصویر بمراتب طولانی می شود و به کامپیوتری سریع و نرم افزاری توانمند نیاز دارد.
برخی از دوربین های دیجیتال گونه ای دیگر از فرمت فایلهای تصویری را به جای گرفتن تصویر با RAW یا JPEG عرضه می کنند .

TIFF
.Tagged Image File Format یک فرمت فایل با قابلیت فشرده سازی بدون از دست دادن کیفیت تصویر است. توجه داشته باشید که در اینجا فایل فشرده شده است اما از کیفیت کاسته نمی شود. TIFF یک فرمت فایل مفید برای استفاده درکامپیوتر (بیشتر به دلیل زیر) اما صراحتا باید گفت که برای دوربینهایی که فرمت فایل RAW را پوشش می دهند،کمتر مفید فایده است. شایان توجه است که کیفیت این فرمت از فرمت JPEG خیلی بیشتر است.
من سایز فایلها را در فرمتهای متفاوت مورد تأکید قرار می دهم. اما این اختلافها در شرایط عملی منجر به چه کاری می شوند؟
خوب، این شرایط در هر دوربینی متفاوت است، و وابسته به ابعاد تصویر خروجی در دوربین است، همچنین تیره گی(وجود تنوع رنگی فراوان) و روشنی(کم بودن تنوع رنگی) عکس است.

پیشتر ذکر شده که فایل RAW بازشده، می تواند در یکی از فرمتهای JPEG یا TIFF ذخیره شود. انتخاب شخصی من فرمت TIFF است و آن هم به دلیل غیر اتلافی بودن این فرمت است، که گزینه مناسبی برای آرشیوکردن تصاویر به نظر می آید. مگر اینکه بخواهید از تصاویرتان پشتیبانی تهیه کنید، هرچند امیدوارم که هرگز نیازی به استفاده آن نداشته باشید، که گزینه JPEG انتخابی معقول تر به نظر می رسد.
تصویری که با فرمت فشرده JPEG ذخیره شده است، پس از هر بار باز و بسته شدن و ذخیره تغییرات اعمال شده، با کاهش نسبی کیفیت مواجه خواهد شد، که این امر در بلند مدت موجبات تخریب و کاهش قابل توجه کیفیت تصویر را در پی خواهد داشت. دلیل و معنای ذخیره کردن کپی فایلهای RAW در فرمت TIFF همین است ، دست کم تا وقتیکه همه تصاویری که به دستکاری نیاز دارند،کامل و ذخیره شوند.
- پیشنهاد من برای عکسهایی که در محیط باز و با نورکافی و مناسب گرفته می شوند، فرمت JPEG است؛ به این خاطر که:
• احتمالا کیفیت بالا، وحجم زیاد مورد نیاز نیست.
• دوربین یا خود عکاس باید برای نوردهی مناسب، درست و بدون اشکال باشد.
• میزان کنتراست طبیعی خواهد بود و تصاویر به دستکاری کمتری نیاز خواهند داشت.
• اینجا نیازی به صرف کردن زمان زیادی برای کامپیوتر جهت تبدیل فرمت RAW نیست.

- پیشنهاد من برای عکسهایی که در داخل خانه و با نور متعارف خانگی گرفته می شوند، فرمت RAW است؛ آن هم به این دلیل که:
• فرمت RAW بهترین گزینه است، زیرا اصلاح رنگ می تواند به شکل ساده ای و با دقت انجام شود؛ همچنین نوردهی های Over و Under را بهتر می توان اصلاح کرد.

- برای عکسهایی با کیفیت بسیار بالا در استودیو، من از فرمت RAW استفاده می کنم؛ زیرا:
• کیفیت بالا، بسیار واجب وامری ضروری است.
• به دلیل فشردگی موجود در فرمت فایل JPEG ، موارد دستکاری شده و ایرادهایی که در تصویر وجود دارند بمراتب بیشتر از حد طبیعی و به صورت اشکالی نامنظم، آشکار خواهند شد. اندک تصاویری که در یک شرایط نوری خوب مثل روز آفتابی و روشن گرفته می شوند کمتر نیازمند تغییر و بالانس هستند.
• همه تنظیماتی مورد نیاز را کامپیوتر می توانند بسادگی و بدون کاهش کیفیت انجام شوند.
• فایلهای RAW در صورت نیاز، می توانند با هم به گونه ای ترکیب شوند.

- در شرایطی ویژه و برای عکسهای رسمی مثل یک مراسم عروسی، که هم با عکاسی در محیطی بسته و هم در محیط باز و در خارج از خانه هستند، من توصیه می کنم که از فرمت RAW استفاده شود. چون با نورپردازی طبیعی یا با نورهای تنگستن، شما می توانید اصلاح رنگ را به سادگی اعمال کنید. همچنین توصیه می کنم از فایل RAW برای عکسهایی در فضای باز، بویژه در هوای آفتابی روشن استفاده کنید، زیرا RAW می تواند با کنتراست بالا و بمراتب خیلی بهتر از فرمت JPEG ، بخوبی از عهده اش بر بیاید.